Mediacja rodzinna – kiedy warto spróbować porozumienia?

Czym właściwie jest mediacja?

Mediacja to dobrowolna i poufna rozmowa prowadzona z udziałem neutralnej osoby trzeciej – mediatora. Mediator nie wydaje wyroku, nie rozstrzyga, kto ma rację i nie narzuca gotowego rozwiązania.

Jego rolą jest pomóc stronom uporządkować spór, nazwać najważniejsze potrzeby i znaleźć możliwe punkty porozumienia. Ostateczne decyzje zawsze należą do osób, których konflikt dotyczy.

W jakich sprawach rodzinnych mediacja może pomóc?

Mediacja może być wykorzystana w wielu sporach rodzinnych, zwłaszcza tam, gdzie strony będą musiały nadal ze sobą współpracować. Dotyczy to przede wszystkim rodziców wspólnych dzieci.

Najczęściej mediacja obejmuje sprawy dotyczące:

• rozwodu lub separacji;
• kontaktów z dzieckiem;
• sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej;
• miejsca pobytu dziecka;
• alimentów;
• podziału kosztów utrzymania dziecka;
• podziału majątku;
• korzystania ze wspólnego mieszkania;
• sporów między spadkobiercami;
• opieki nad starszym lub chorym członkiem rodziny.

Mediacja przy rozwodzie – czy chodzi o ratowanie małżeństwa?

Niekoniecznie. Czasami mediacja rzeczywiście pomaga małżonkom podjąć próbę odbudowania relacji. Częściej jednak służy spokojnemu ustaleniu zasad rozstania.

W toku mediacji można omówić między innymi opiekę nad dziećmi, kontakty, alimenty, koszty utrzymania, sposób korzystania z mieszkania czy podział majątku. Nie można natomiast „udzielić rozwodu” przed mediatorem. O rozwiązaniu małżeństwa zawsze decyduje sąd.

Mediacja a dobro dziecka

W sporach rodzinnych dziecko często znajduje się w centrum konfliktu, choć samo nie ma wpływu na jego powstanie. Długotrwałe postępowanie sądowe, wzajemne oskarżenia i walka o przewagę mogą pogłębiać napięcie i utrudniać rodzicom późniejszą współpracę.

Mediacja pozwala skupić się nie tylko na tym, czego chce każde z rodziców, ale przede wszystkim na tym, czego potrzebuje dziecko.

Rodzice mogą wspólnie ustalić między innymi:

• harmonogram spotkań i kontaktów;
• sposób spędzania świąt, ferii i wakacji;
• zasady przekazywania dziecka;
• udział rodziców w podejmowaniu ważnych decyzji;
• sposób informowania o zdrowiu, szkole i bieżących potrzebach dziecka;
• podział wydatków związanych z utrzymaniem i edukacją.

Jak wygląda mediacja krok po kroku?

Czy ugoda zawarta przed mediatorem jest wiążąca?

Ugoda zawarta przed mediatorem może zostać zatwierdzona przez sąd. Po zatwierdzeniu ma skutki ugody sądowej. Jeżeli zawiera obowiązek, który może być egzekwowany – na przykład zapłatę alimentów – może zostać opatrzona klauzulą wykonalności.

Sąd nie zatwierdzi jednak ugody sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego albo dobrem dziecka.

Kiedy mediacja nie będzie dobrym rozwiązaniem?

Mediacja nie jest odpowiednia w każdej sprawie. Nie powinna być traktowana jako obowiązek ani jako rozwiązanie „za wszelką cenę”.

Jeżeli jedna ze stron nie działa w dobrej wierze, nie czuje się bezpiecznie albo nie ma możliwości swobodnego wyrażenia własnego stanowiska, sprawa może wymagać rozstrzygnięcia przez sąd.

Dlaczego warto rozważyć mediację?

Największą zaletą mediacji jest możliwość zachowania wpływu na wynik sprawy. W postępowaniu sądowym decyzję podejmuje sąd. W mediacji to strony same ustalają treść rozwiązania.

• mediacja może zakończyć spór szybciej niż postępowanie sądowe;
• zwykle wiąże się z niższymi kosztami;
• ogranicza liczbę rozpraw i formalnych pism;
• pozwala omówić więcej kwestii niż tylko przedmiot jednej sprawy sądowej;
• może pomóc zachować poprawne relacje rodzinne;
• strony częściej wykonują ustalenia, które same wypracowały.

Najczęstsze pytania

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej dotyczącej konkretnej sprawy. Każda sytuacja rodzinna wymaga indywidualnej oceny.